SIĞINACAK LİMAN ARAYIŞINDAN ÖLÜM ROTALARINA

Akdeniz’in Mavi Yutakları ve Bitmeyen Göç
Dünya, sınırların giderek kalınlaştığı ancak insan çaresizliğinin bu sınırları tanımadığı bir çağdan geçiyor.
Bırkısom Afrika ,Orta Doğu ve Güney Asya’da yıllardır süregelen savaşlar, siyasi baskılar ve derinleşen ekonomik çöküş, milyonlarca insanı doğup büyüdüğü topraklardan koparıp belirsiz bir geleceğe sürüklüyor.
Umuda yolculuğun adresi çoğunlukla Avrupa; ödenen bedel ise ne yazık ki çoğu zaman hayatın kendisi oluyor.
Kriz Bulatının Kaynakları: Irak, İran Suriye ve Pakistan
Hiç kimse evini, geçmişini ve sevdiklerini durduk yere bir plastik bota yükleyip bilinmeze açılmaz. Bu göç dalgasının arkasında devasa bir krizler sarmalı var:
Suriye ve Irak: Yıllarca süren çatışmaların bıraktığı yıkım, altyapı çöküşü ve bitmeyen siyasi istikrarsızlık insanları köklerinden koparıyor.
İran: Sertleşen siyasi rejimin getirdiği özgürlük kısıtlamaları, ağır uluslararası yaptırımlar ve derinleşen ekonomik kriz, özellikle eğitimli genç nüfusu ve azınlıkları batıya yönlendiriyor.
Pakistan: Kronikleşen siyasi belirsizlikler, ağır ekonomik kriz, hiperenflasyon ve iklim krizinin tetiklediği felaketler (dev yıkımlara yol açan seller) nedeniyle geleceğe dair umudunu kaybeden binlerce kişi Avrupa kapılarını zorluyor.
Yemen ve Libya: İç savaşın yarattığı otorite boşlukları, hem doğrudan göçün hem de kaçakçılık rotalarının ana üssü haline geliyor. Bütün bunlarin yanında Afrika’daki yokluk ve açlık her şeyden önce geliyor.
Avrupa ise sunduğu insan hakları standartları ve nispeten güvenli yaşam vaadiyle bu çaresizliğin çekim merkezi olmayı sürdürüyor.
Akdeniz: Bir Medeniyet Beşiğinden Mezarlığa
Bu yolculuğun en karanlık yüzü, şüphesiz kullanılan rotalarda ve geçiş hatlarında yaşanıyor. Türkiye-Yunanistan hattını kapsayan Doğu Akdeniz ile Libya ve Tunus çıkışlı Orta Akdeniz rotaları, bugün dünyanın istatistiki olarak en tehlikeli deniz yolları arasında.
Bu yükün en ağır bedelini de Türkiye ödüyor çünkü Türkiye jeopolit konumu ile ve coğrafi yapısı ile Afrika Asya ve Orta Doğu bir köprü görevi görmektedir.
İşte burada budur ama en çok Türkiye şahit oluyor .
Aşırı yüklenmiş, motoru her an bozulmaya hazır ahşap tekneler veya kalitesiz plastik botlar, insan kaçakçılarının elinde birer ölüm tuzağına dönüşüyor. Çoğu zaman sahte can yelekleriyle denize sürülen göçmenler, fırtınalı havalarda alabora olan teknelerde can veriyor. Karada ise durum farklı değil; Balkan hattındaki ormanlarda, sınır nehirlerinde donarak ölen ya da tel örgülerin ardında mahsur kalan binlerce insan var.
İnsanlığın Sınavı: Kaçakçılık ve İhlaller
Düzensiz göç krizini daha da derinleştiren, bu çaresizlikten beslenen devasa bir kayıt dışı ekonomi. İnsan kaçakçılığı çeteleri; Pakistanlı, İranlı, Iraklı veya Suriyeli göçmenlerin tüm birikimlerini ellerinden almakla kalmayıp onları en tehlikeli koşullarda ölüme terk edebiliyor.
Diğer tarafta ise uluslararası hukukun açıkça yasakladığı yasa dışı geri itme (push-back) vakaları ve sınır hatlarında yaşanan insan hakları ihlallerini izliyoruz. Avrupa’nın güvenlik odaklı “Kale Avrupa” yaklaşımı, sığınma hakkını fiilen erişilemez kılarken, sorumluluğu transit ülkelere yükleyen adaletsiz bir küresel tablo yaratıyor.
Gerçek Çözüm Nerede?
Akdeniz’i bir mezarlık olmaktan çıkarmanın yolu, sınırları daha yüksek duvarlarla örmekten geçmiyor. Kalıcı çözüm; göçü besleyen ana kaynaklarda, yani Irak’tan Pakistan’a, Suriye’den İran’a kadar uzanan bu coğrafyada siyasi istikrarın, insan haklarının ve ekonomik güvenliğin tesis edilmesidir. Uluslararası toplumun sorumluluğu sadece sınır ülkelerine (Türkiye, Yunanistan, İtalya) yıkmadan adil bir yük paylaşımı üstlenmesi ve yasal, düzenli sığınma yollarını açması gerekiyor.
İnsanlar umudu kendi topraklarında bulamadığı sürece, Akdeniz’in dalgaları ölüm taşımaya devam edecek.