Yarım asırlık matbaa efsanesi Tatvan’da zamana direniyor

Almanya’da 1965 yılında üretilen ve yıllar sonra İstanbul’dan Bitlis’in Tatvan ilçesine getirilen Heidelberg marka ofset baskı makinesi, yaklaşık çeyrek asırdır Bitlis’in en köklü gazetelerinden Tatvan Sesi’nin baskısını gerçekleştiriyor.

Alman baskı teknolojisinin simge markalarından Heidelberg’in, 1965 yılında firmanın 115. kuruluş yılına özel olarak ürettiği “Original Heidelberg” ofset baskı makinesi, aradan geçen 60 yılı aşkın süreye rağmen ilk günkü performansıyla çalışmaya devam ediyor.

Makinenin üzerinde yer alan ve matbaacılık loncalarının geleneksel ifadesi olan “Gott grüß die Kunst” (Tanrı Zanaatı Korusun) yazılı pirinç plaka ise tarihi makineye ayrı bir anlam katıyor.

Almanya’dan Tatvan’a uzanan yolculuk

İlk olarak Almanya’da kullanılan tarihi makine, daha sonra İstanbul Topkapı’daki bir matbaada uzun yıllar hizmet verdi. 2002 yılında Tatvan Sesi Gazetesi yönetimi tarafından satın alınan Heidelberg, karayoluyla Tatvan’a taşınarak gazetenin matbaasına kuruldu.

Yaklaşık 24 yıldır aralıksız çalışan makine, yalnızca Tatvan Sesi Gazetesi’nin değil, bölgedeki diğer yerel gazetelerin yanı sıra broşür, dergi ve çeşitli matbu evrakların basımında da kullanılmaya devam ediyor.

Dijital çağa rağmen üretimini sürdürüyor

Dijital baskı teknolojilerinin yaygınlaşmasına rağmen döküm gövdeli klasik ofset makineleri, sunduğu baskı kalitesiyle önemini koruyor. 46×62 santimetre baskı kapasitesine sahip Heidelberg, güçlü mekanik yapısı, mürekkep dengesi ve kaliteli baskısıyla aradan geçen yıllara rağmen üretime devam ediyor.

Bitlis’in basılı yayın hayatını sürdüren en eski gazetesi olan 35 yıllık Tatvan Sesi Gazetesi’nin Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Abdulhalim Kızılkaya, tarihi makinenin kendileri için yalnızca bir baskı ekipmanı olmadığını söyledi.

Kızılkaya, “Kurulduğumuz günden bu yana haberi okurlarımıza en kaliteli şekilde ulaştırmayı ilke edindik. Bu tarihi baskı makinesini 2002 yılında İstanbul’dan Tatvan’a getirdik ve yaklaşık 24 yıldır aralıksız şekilde gazetemizin baskısında kullanıyoruz. Günümüzde her şey dijitalleşip hızlansa da kâğıda basılan haberin, matbaadaki mürekkep kokusunun ve döküm makineden çıkan gazete sayfasının hissettirdiği sorumluluk duygusu çok başka. 1965 üretimi bu emektar Heidelberg, bize sadece teknik bir imkân sunmuyor; aynı zamanda bölge basınının hafızasını ve matbaacılık mirasını yaşatmamıza vesile oluyor.” dedi.

Basın Müzesi’nde gelecek kuşaklara aktarılacak

Aktif kullanım ömrünü tamamladıktan sonra makinenin hurdaya ayrılmayacağını belirten Kızılkaya, tarihi baskı makinesinin geleceğinin de şimdiden planlandığını ifade etti.

Kızılkaya, “Bu makine sadece bizim gazetemizin değil, Bitlis basınının ortak değeri. Yıllarca şehrimizin hafızasını kâğıda aktaran bu emektar makineyi görevini tamamladığında köşeye çekip çürümeye bırakmayacağız. Gelecek nesillerin matbaacılık kültürünü yakından tanıyabilmesi için Bitlis Gazeteciler Cemiyeti tarafından kurulacak Basın Müzesi’ne bağışlayacağız. Böylece yarım asrı aşan bu yolculuk, bir müze eseri olarak yaşamaya devam edecek.” diye konuştu.